Cần thúc đẩy 3 động lực chính để đạt được mục tiêu tăng trưởng

Tổng cục Thống kê - Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, nửa đầu năm 2023, tăng trưởng GDP chỉ đạt 3,72%. Theo đó, để mức tăng trưởng đạt 6,5% như mục tiêu thì kinh tế cả nước cần tăng trưởng trên 9% vào những tháng cuối năm.

Thúc đẩy đầu tư công

Trong bối cảnh nhiều động lực tăng trưởng 8 tháng đầu năm có dấu hiệu chậm lại, thậm chí sụt giảm và đang chịu sức ép rất lớn từ bên ngoài, việc đạt mục tiêu tăng trưởng năm nay là một áp lực lớn.

Đứng trước những thách thức, Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt các cơ quan tập trung đẩy mạnh có trọng điểm trọng tâm về 3 động lực tăng trưởng chính là xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư.

Cụ thể, Thủ tướng chính phủ Phạm Minh Chính đề nghị cần thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công với trên 700.000 tỉ đồng vốn theo kế hoạch vì đây là động lực quan trọng đối với tăng trưởng nền kinh tế năm nay.

Thế nhưng, giải ngân vốn đầu tư công đến nay dù có cải thiện (8 tháng đạt 42,35% kế hoạch) nhưng chưa được như kỳ vọng, và chưa cho thấy vai trò nòng cốt của việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Theo đề xuất của các chuyên gia kinh tế, Chính phủ cần ưu tiên kích cầu đầu tư vào các dự án sắp hoàn thành và đưa vào sử dụng, góp phần duy trì trực tiếp và mở rộng năng lực của doanh nghiệp và nền kinh tế.

GS-TS Phạm Hồng Chương, Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng giải ngân vốn bị chậm là do việc đấu giá còn gặp nhiều vướng mắc và hạn chế, do đó thiếu mặt bằng để triển khai dự án.

Theo ông, cần có sự điều chỉnh bằng giá đất tỉnh theo từng năm hoặc chỉnh hệ số để xác định bảng giá đất theo sát giá trị thị trường nhằm giải quyết vấn đề này. Trong khi, cần quy định cụ thể về việc áp dụng phương pháp định giá đất trong quá trình xác định cụ thể giá đất, thống nhất kết quả tư vấn xác định giá đất cụ thể.

Bên cạnh đó, GS-TS Phạm Hồng Chương kiến nghị cần nhanh chóng giải quyết vấn đề khan hiếm cát xây dựng để thúc đẩy tiến độ đầu tư công và tạo động lực tăng trưởng cuối năm. Việc thẩm định và phê duyệt cần phải kịp thời hơn nhằm đưa các mỏ cát đã đấu giá đi vào khai thác.

Theo bà Nguyễn Thị Hương, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê, Chính phủ cần chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương đẩy mạnh dự án hạ tầng giao thông liên vùng, hạ tầng xanh, năng lượng xanh, hạ tầng số quốc gia… nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa và động lực tăng trưởng mới.

Bà Hương nói: "Theo tôi, cần khuyến khích các phương thức đầu tư, mô hình kinh doanh mới, có sự tham gia của các DN nước ngoài, đầu tư tư nhân. Ngoài ra, cần phát huy hiệu quả mô hình hợp tác công - tư vào đầu tư hạ tầng".

Kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy xuất khẩu

Về xuất khẩu, Chính phủ nhấn mạnh cần giữ vững và củng cố các thị trường truyền thống và thúc đẩy mở rộng thị trường mới.

Theo TS Cấn Văn Lực - chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính Tiền tệ quốc gia, cần phải hỗ trợ doanh nghiệp chịu ảnh hưởng tiêu cực từ suy giảm xuất khẩu nhằm khai thác các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết tốt hơn, triển khai công tác xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, đa dạng hóa hàng hóa và thị trường xuất khẩu tốt hơn nhằm tiếp tục thúc đẩy động lực xuất khẩu quan trọng này.

TS Cấn Văn Lực nhấn mạnh: "Cần tháo gỡ các vướng mắc, rào cản lớn đối với DN hiện nay, nhất là về vấn đề pháp lý, thị trường đầu ra, tiếp cận vốn và lao động".

Theo Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải, Bộ Công Thương đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ giải quyết khó khăn và giảm chi phí cho doanh nghiệp trong lĩnh vực xuất khẩu có động lực để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh, cũng như có nguồn vốn để sản xuất các đơn hàng mới.

Bộ Công Thương cũng đề xuất làm việc với các bộ ngành để giảm chi phí lưu kho, lưu bãi, logistics, vận chuyển, qua đó giảm thiểu chi phí và giá thành giúp giá hàng hóa có thể cạnh tranh được khi xuất khẩu và cả tiêu dùng trong nước.

Theo ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) kỳ vọng, Chính phủ sẽ điều hành các giải pháp tài chính - kinh tế linh hoạt theo hướng có lợi cho xuất khẩu như thuế, các dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu như logistics, chính sách tiền tệ.

Ông Trường nói: "Chính phủ cần đồng hành với DN trong khai thác, mở rộng quan hệ, thị trường và khách hàng mới thông qua các chương trình xúc tiến thương mại, tận dụng các FTA…".

Bên cạnh hai động lực xuất khẩu và đầu tư, tổng cầu tiêu dùng nội địa cũng được coi là động lực quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Việc tăng tổng cầu tiêu dùng trong nước sẽ là biện pháp quan trọng giúp tiêu thụ hàng hóa cho các doanh nghiệp sản xuất, hỗ trợ hồi phục, đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm nay trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu sụt giảm.

TS Cấn Văn Lực cho biết GDP sẽ tăng thêm 0,2 điểm % khi tiêu dùng tăng thêm 1 điểm %. Bởi vậy, các biện pháp khuyến mại, kích cầu thương mại, và du lịch nội địa là rất cần thiết ở thời điểm này.

Theo Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Thị Hương, cần có thêm các cơ chế và chính sách giảm giá hàng tiêu dùng, tăng cho vay tiêu dùng và giảm thuế thu nhập cá nhân, doanh nghiệp.

Ngoài ra, thực hiện chính sách giảm thuế GTGT 2% hiệu quả để kích thích người tiêu dùng mua sắm nhiều hơn, và doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh cũng sẽ quay vốn tốt hơn. Đồng thời, thực hiện các chương trình xúc tiến thương mại thị trường nội địa trên diện rộng và đẩy mạnh phân phối hàng hóa qua thương mại điện tử, nền tảng số để mở rộng tiêu dùng trong nước.