Chuyên gia: Có hai dòng vốn sẽ giúp nền kinh tế “bật tăng” vào cuối năm 2023
Trong bối cảnh dòng vốn đầu tư tư nhân có sự sụt giảm mạnh bởi những vấn đề cả bên trong lẫn bên ngoài của nền kinh tế thì việc dòng vốn FDI tích cực trở lại, vốn đầu tư được đẩy mạnh giải ngân sẽ là những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng cho quý cuối năm nay.
Bên cạnh thế chủ đạo của dòng vốn đầu tư công trong việc tạo động lực để có thể thúc đẩy kinh tế, sau thời gian nửa đầu năm sụt giảm, dòng vốn FDI cho thấy được nhiều tín hiệu tích cực khi tăng ấn tượng trong hai tháng gần đây.
Cũng trong tháng 7, vốn FDI tăng 74,2% so với cùng kỳ năm trước, sang tháng 8 thì vốn FDI đăng ký tăng gần 70,6% so với cùng kỳ năm trước lên 1,9 tỷ USD. Vốn FDI giải ngân cũng đã tăng lần lượt là 2,8% và 5,3% vào tháng 7, tháng 8 so với cùng kỳ năm trước.
Ghi nhận, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam tính đến ngày 20/8/2023 gồm vốn đăng ký cấp mới, vốn đăng ký điều chỉnh, giá trị góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt mức gần 18,15 tỷ USD, so với cùng kỳ năm trước tăng 8,2%; vốn FDI thực hiện cũng ghi nhận tăng 1,3% lên mức 13,1 tỷ USD so với cùng kỳ.
Trong 8 tháng đầu năm, đầu tư công ước đạt mức 352.100 tỷ đồng, so với cùng kỳ năm trước bằng 49,4% kế hoạch năm và tăng 23,1%. Đây chính là những tín hiệu tích cực bước đầu cho thấy được nền kinh tế đã bắt đầu phục hồi, bên cạnh đầu tư công thì FDI sẽ là dòng vốn quan trọng kích thích kinh tế trong những tháng cuối năm, cả năm 2024.
FDI đã tích cực trở lại
Đưa ra bình luận về xu hướng này, các chuyên gia từ Công ty Chứng khoán VNDirect cho biết, nhằm mục đích đón đầu nhu cầu hồi phục ở các thị trường phát triển ở trong bối cảnh lạm phát hạ nhiệt, hàng tồn kho giảm thì nhiều doanh nghiệp FDI cũng đang lên kế hoạch cho những dự án mới, mở rộng đầu tư vào Việt Nam. Đó chính là nguyên nhân chính khiến cho dòng vốn FDI cải thiện đáng kể trong thời gian hai tháng trở lại đây.
Còn về dài hạn, trong khi triển vọng thương mại toàn cầu vẫn ảm đạm thì vốn đầu tư trực tiếp FDI vẫn đang đổ vào Việt Nam, minh chứng rõ nét nhất cho thấy được sức chống chịu của nền kinh tế ở trong bối cảnh khó khăn.
Trong báo cáo mới nhất của Ngân hàng HSBC, bất chấp những thách thức thương mại diễn ra gay gắt thì Việt Nam vẫn tiếp tục đi đầu trong việc thu hút FDI chất lượng. Đầu tư góp vốn mua cổ phần, đầu tư thành lập mới ở Việt Nam đã tăng 40% so với cùng kỳ, trong đó, riêng lĩnh vực sản xuất đã chiếm đến 85% tổng vốn FDI mới.
Đáng chú ý, vốn FDI mới đổ vào lĩnh vực sản xuất trong 8 tháng đầu năm đã vượt tổng vốn đầu tư hàng năm của giai đoạn 2020 - 2022. Bất chấp tình hình xuất nhập khẩu giảm sút, xu hướng tích cực từ dòng vốn FDI cũng sẽ mang đến hy vọng hồi phục cho Việt Nam khi mà chu kỳ kinh tế có sự thay đổi.
Những tín hiệu tích cực của dòng vốn FDI cũng đang ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Joe Biden. Hàng loạt các dự án mới được ký kết điển hình như công ty bán dẫn Amkor đầu tư vào nhà máy ở Bắc Ninh 1,6 tỷ USD (sẽ khánh thành trong tháng 10/2023).
Bên cạnh đó, các đơn hàng xuất khẩu cũng đã quay trở lại, đó là những tín hiệu tốt cho thấy được nền kinh tế có thể hồi phục trong quý 3 còn sự hồi phục mạnh mẽ sẽ rơi vào quý 4.
Mặc dù là một trong những quốc gia thu hút vốn FDi tốt nhất trong ASEAN, tuy nhiên theo các chuyên gia Việt Nam thì vẫn cần cẩn trọng với sự cạnh tranh từ các đối thủ.
Việt Nam là quốc gia chi cho đầu tư công nhiều nhất trong khu vực
Trong khi dòng vốn đầu tư tư nhân có sự sụt giảm mạnh thì vốn FDI mới chỉ cải thiện được trong thời gian hai tháng gần đây, và động lực chính của nền kinh tế vẫn phải trông chờ vào dòng vốn đầu tư công. Và điểm đáng chú ý là việc Việt Nam luôn là quốc gia chi cho đầu tư công mạnh nhất trong những năm trở lại đây.
Chuyên gia Chiến lược đầu tư SSI Research - ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu cho biết, so với những quốc gia trong khu vực thì tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công/GDP của Việt Nam cũng cao hơn nhiều và đã tiếp tục tăng dần, sau đó là giữ ở mức 6 - 7%.
Và đến năm 2023, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công/GDP theo kế hoạch đạt mức trên 7%, trong khi đó Indonesia chỉ có khoảng 3%, Ấn Độ là 4%, Trung Quốc là khoảng 5%.
Có thể thấy, Việt Nam đang là quốc gia có tốc độ đầu tư cơ sở hạ tầng hàng đầu khu vực. Đây cũng chính là điểm rất tích cực đối với nền kinh tế trong cả ngắn lẫn dài hạn. Đối với ngắn hạn, trong bối cảnh kinh tế khó khăn, đầu tư công bơm ra sẽ là liều thuốc kích thích tiêu dùng, từ đó tháo gỡ khó khăn về thị trường cho nền kinh tế.
Và đầu tư công cũng là yếu tố có tác động lan tỏa rất lớn bởi vì cứ một đồng vốn đầu tư công sẽ kéo theo 1,62 đồng vốn đầu tư của các khu vực ngoài nhà nước, tăng được 1% tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công sẽ kéo GDP tăng 0,06 điểm %.
Đối với năm nay, để có thể đạt được kế hoạch thực hiện giải ngân vốn đầu tư công trên 95% thì một khối lượng vốn rất lớn sẽ tập trung vào các tháng cuối năm. Theo như xu hướng mùa vụ từ các năm trước, tốc độ giải ngân vốn đầu tư công sẽ chậm lại vào quý 3 và sau đó sẽ bùng nổ vào quý 4, tạo ra sức bật cho nền kinh tế.